Wyrok

z dnia 14 marca 2006 r.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

I OSK 941/2005

Regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

LEX nr 198271
198271
Dz.U.02.207.1761: art. 39
Dz.U.00.98.1071: art. 130

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska.
Sędziowie NSA: Barbara Adamiak (spr.), Jan Paweł Tarno.
Protokolant: Edyta Pawlak.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Krzysztofa K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1200/04 w sprawie ze skargi Krzysztofa K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 kwietnia 2004 r. w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby
oddala skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 10 marca 2004 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie § 5 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie świadectw służby funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 13, poz. 136), odmówił sprostowania świadectwa służby wystawionego w dniu 29 stycznia 2004 r. dla Krzysztofa K. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 11 lutego 2004 r. Krzysztof K. wniósł o sprostowanie pkt 3 świadectwa przez wskazanie jako podstawy prawnej rozwiązania stosunku służbowego art. 39 ust. 3 pkt 6 i 7 ustawy o Służbie Więziennej (w świadectwie podano art. 39 ust. 3 pkt 7 ustawy) oraz sprostowanie pkt 9 świadectwa poprzez wykazanie, że nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Odmawiając uwzględnienia wniosku o sprostowanie świadectwa służby Minister Sprawiedliwości wskazał, że wpisana w świadectwie podstawa prawna rozwiązania stosunku służbowego jest identyczna z podstawą prawną decyzji personalnej o zwolnieniu ww. ze służby. Zdaniem Ministra, skoro w pkt 9 świadectwa wpisano, że Krzysztof K. podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, to tym samym jest to potwierdzenie, że podlegał tylko wspomnianemu rodzajowi ubezpieczenia.
Po rozpatrzeniu wniosku Krzysztofa K. o ponowne rozpoznanie sprawy Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Powyższe postanowienie Krzysztof K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 9, 10 § 1, art. 24 § 1 pkt 5 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz naruszenie § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie świadectw służby funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 13, poz. 136). W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 26 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2003 r. o odmowie sprostowania świadectwa służby oraz utrzymujące je postanowienie z dnia 4 kwietnia 2003 r. W ocenie skarżącego, w związku z powyższym, brak było podstaw do wydania świadectwa służby z dnia 29 stycznia 2004 r., a wydanie świadectwa służby naruszało § 5 ust. 3 pkt 1 i § 6 rozporządzenia w sprawie świadectw służby funkcjonariuszy Służby Więziennej. Nadto w świadectwie służby organ zawarł różne okresy służby, dla których podał identyczną podstawę rozwiązania stosunku służbowego. W przekonaniu skarżącego Minister Sprawiedliwości nie powinien był wydawać postanowienia o odmowie sprostowania świadectwa służby, dopóki nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięta jego sprawa w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1200/04 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krzysztofa K. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z 20 kwietnia 2004 r. w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. Uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. skargi Krzysztofa K. na postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby wystawionego w dniu 5 września 2002 r. i uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia 7 lutego 2003 r. było równoznaczne w skutkach z uwzględnieniem wniosku skarżącego o sprostowanie świadectwa służby i uzasadniało wydanie w dniu 29 stycznia 2004 r. nowego świadectwa służby. Przedstawione stanowisko znajduje oparcie w dyspozycji § 5 ust. 3 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 oraz ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie świadectw służby w razie uwzględnienia wniosku funkcjonariusza o sprostowanie świadectwa służby lub uwzględnienia zażalenia funkcjonariusza na postanowienie odmawiające sprostowania takiego świadectwa. Jeżeli zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi na postanowienie odmawiające sprostowania świadectwa służby, to tym samym stwierdził, że wniosek skarżącego o sprostowanie świadectwa zasługuje na uwzględnienie. Zaistniały zatem przesłanki do wydania nowego świadectwa służby, którego treść uwzględniałaby wniosek skarżącego o sprostowanie świadectwa służby. Takim właśnie świadectwem, którym w całości uwzględniono wniosek skarżącego o sprostowanie świadectwa z dnia 5 września 2002 r., jest świadectwo służby wydane w dniu 29 stycznia 2004 r. Nie można zatem podzielić zarzutu skargi, że organ nie był uprawniony do wydania w dniu 29 stycznia 2004 r. nowego świadectwa służby.
Nie można także uznać za uzasadnione twierdzenia, że w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania. Skarżący po otrzymaniu świadectwa służby z dnia 29 stycznia 2004 r. złożył w dniu 11 lutego 2004 r. wniosek o sprostowanie tego świadectwa. Wniosek ten podlegał rozpoznaniu w trybie i terminie określonym przepisem Kodeksu postępowania administracyjnego i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2003 r.
Należy wyjaśnić, że powołany wcześniej art. 44 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nakładając na organ obowiązek wydania świadectwa służby, nie wiąże tego obowiązku z uzyskaniem przez decyzję o zwolnieniu ze służby przymiotu ostateczności.
Przepis stanowi o obowiązku niezwłocznego wydania świadectwa funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby. Okoliczność, że funkcjonariusz może skorzystać z prawa zaskarżenia decyzji o zwolnieniu ze służby nie ma znaczenia dla terminu realizacji przez organ powinności opisanej w analizowanym przepisie.
Sąd podzielił stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że kwestionowane świadectwo służby nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie świadectw służby funkcjonariuszy Służby Więziennej. Określona w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia podstawa prawna zwolnienia ze służby, to podstawa, która rzeczywiście stanowiła przyczynę zwolnienia, a więc podstawa taka sama, jak podstawa podana w decyzji o zwolnieniu. W sprawie w decyzji personalnej o zwolnieniu skarżącego ze służby wskazano art. 39 ust. 3 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej. Wydane świadectwo prawidłowo powtarza w swej treści taką podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby. Sąd podkreślił, że podstawa ta dotyczy ostatniego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, w związku z którym zostało wydane świadectwo służby.
W myśl § 2 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia koniecznym elementem świadectwa jest informacja o zgłoszeniu funkcjonariusza do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego. Nie istnieje zatem obowiązek zamieszczenia w świadectwie informacji o tym, że dana osoba nie podlegała ubezpieczeniu. Skarżący podlegał tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu i taka informacja została zawarta w świadectwie służby. Przepisy rozporządzenia nie przewidują zamieszczenia w świadectwie służby treści niezwiązanych ze stosunkiem służbowym funkcjonariusza.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, świadectwo wydaje się na podstawie dokumentów zawartych w aktach osobowych funkcjonariusza. W aktach skarżącego brak jest dokumentów świadczących, że skarżący podlegał zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego, zaś przepis § 2 ust. 1 pkt 13 nie wymaga, aby w świadectwie zawrzeć adnotację, że funkcjonariusz nie był zgłoszony do ubezpieczenia społecznego.
Krzysztof K. wniósł od wyroku skargę kasacyjną. Skargę kasacyjną oparto na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewzięcie pod uwagę w zaskarżonym wyroku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Wa 1083/04, którym uchylono postanowienie Ministra Sprawiedliwości z 26 listopada 2002 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz postanowienia wydanego w pierwszej instancji, w którego uzasadnieniu stwierdzono, że nie doszło do skutecznego doręczenia Krzysztofowi K. decyzji z 5 sierpnia 2002 r. o zwolnieniu go ze służby. Z tego względu w związku z art. 44 ustawy o Służbie Więziennej brak było podstaw do wydania skarżącemu świadectwa pracy;
2) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 44 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej przez błędną wykładnię i ustalenie, że obowiązek organu do wydania świadectwa służby nie jest związany z uzyskaniem przez decyzję przymiotu ostateczności. Z treści powołanego przepisu oraz art. 130 § 1 k.p.a. wynika, że wykonaniu podlegają, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, tylko decyzje, które weszły do obrotu prawnego i są ostateczne.
Na tej podstawie wnosił o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny związany był podstawami skargi kasacyjnej.
Według art. 174 pkt 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 44 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Według art. 44 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej "Funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby wydaje się niezwłocznie świadectwo służby oraz, na jego wniosek, w terminie 7 dni, opinię o służbie". Zwolnienie ze służby następuje z dniem ustania stosunku służbowego. Ustanie stosunku służbowego reguluje art. 39 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej, który stanowi "Stosunek służbowy ustaje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby". Regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, co ma następstwa prawne w zakresie określenia przedmiotu sprawy. Przedmiotem rozpoznania w zaskarżonym wyroku było postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby. Wyznacza to zakres orzekania. Przedmiotem zatem rozpoznania nie była sprawa skutecznego zwolnienia ze służby a wyłącznie odmowa sprostowania świadectwa służby. Taka była treść żądania skarżącego złożonego na drodze administracyjnej. Odrębną kwestią jest zgodność z prawem postanowienia Ministra Sprawiedliwości z 26 listopada 2002 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2004 r., sygn. akt OSK 186/04 i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2004 r., sygn. II SA/Wa 1983/04 nie ma znaczenia w sprawie odmowy sprostowania świadectwa służby a wyłącznie dla rozpoznania podstaw przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy bądź ustalenie, że nie doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zarzut zatem naruszenia art. 170 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest usprawiedliwiony.
Konsekwencje prawne podważenia decyzji o zwolnieniu ze służby reguluje art. 45 ust. 1 powołanej ustawy o Służbie Więziennej, co ma znaczenie dla wydania nowego świadectwa służby.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.