Wyrok

z dnia 23 sierpnia 2001 r.

Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Warszawie

I SA 534/2000

Stosownie do treści przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. 
Przesłanki przysługiwania prawa do pomocy finansowej określone są wyraźnie w ustawie. Decyzja potwierdzająca uprawnienia skarżącego do uzyskania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego i jednocześnie mówiąca o tym, iż jego wniosek o przyznanie przedmiotowej pomocy będzie rozpatrzony w późniejszym terminie, nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

LEX nr 53777
53777
Dz.U.02.207.1761: art. 90

 Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech. 
 Sędziowie NSA: Jerzy Sulimierski, Marek Stojanowski (spr.). 
 Protokolant: Nina Beczek. 

 Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją z dnia 24 stycznia 2000 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w S. z dnia 17 grudnia 1999 r., potwierdzającą uprawnienia Marka W. do uzyskania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego i jednocześnie wskazującą, że jego wniosek z dnia 2 czerwca 1998 r. o przyznanie takiej pomocy finansowej będzie rozpatrzony w późniejszym terminie. 
 Dyrektor Zakładu Karnego w S., rozpoznający jako organ I instancji wniosek Marka W. z dnia 2 czerwca 1998 r. o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego potwierdził, że takie świadczenie finansowe jest należne Markowi W. i jednocześnie wskazał, że ww. wniosek zostanie rozpatrzony w późniejszym terminie. W uzasadnieniu podał, że w chwili rozpatrywania wniosku brak jest środków finansowych przeznaczonych na ten cel, więc pozytywne rozpoznanie sprawy nie jest w tym czasie możliwe. 
 Odwołanie od niniejszej decyzji złożył Marek W., domagając się zmiany decyzji organu I instancji przez przyznanie pomocy finansowej. W uzasadnieniu wskazał, że sytuacja finansowa jego rodziny jest trudna. 
 Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, rozpoznając sprawę jako organ II instancji, w pełni podzielił stanowisko prezentowane przez organ I instancji. Podał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej z powodu braku środków w danym roku kalendarzowym, podlega on realizacji w latach następnych. 
 Skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Marek W., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podał, że przy rozpoznawaniu jego wniosku został naruszony art. 7 kpa, ponieważ organy wiedziały, że czeka on na pomoc finansową już od 1994 r. (złożył wniosek w tej dacie). Naruszono jego słuszny interes nakazując, po zmianie przepisów, ponowne złożenie wniosku. Uważa, że organy nie dążyły do załatwienia sprawy, ponieważ przez 6 lat nie wydały decyzji. Skarżący wskazał, że z wykonywanej pracy wywiązuje się właściwie i oczekuje tego samego od swojego pracodawcy. Takie postępowanie narusza w jego ocenie również art. 75 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 
 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. 

 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 
 Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów upoważniony został do określenia, w drodze zarządzenia, wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w ust. 1 art. 90 powołanej ustawy (art. 90 ust. 2 cyt. ustawy). 
 W oparciu o powyższe umocowanie Minister Sprawiedliwości wydał w dniu 30 września 1997 r. zarządzenie w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej, przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. Min. Spr. Nr 4, poz. 50). 
 Skarżący, jak wynika z akt sprawy, ubiega się o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego. Konstrukcja wyżej powołanego przepisu ustawy o Służbie Więziennej jest takiego rodzaju, że jeżeli funkcjonariusz spełnia przesłanki do przyznania tej pomocy, to należy ją przyznać lub odmówić jej przyznania. Inaczej mówiąc przesłanki przysługiwania prawa do pomocy finansowej określone są wyraźnie w ustawie. Wynika z nich, że prawo do pomocy przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, na uzyskanie lokalu, które w swej treści wymienia ustawa. Niespełnienie tylko tych warunków może stanowić podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej. 
 Decyzja organu I instancji potwierdzająca uprawnienia skarżącego do uzyskania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego i jednocześnie mówiąca o tym, iż jego wniosek o przyznanie przedmiotowej pomocy będzie rozpatrzony w późniejszym terminie, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Decyzja ta bowiem nieprawidłowo stwierdza, że funkcjonariuszowi należy się pomoc, ale z powodu braku środków finansowych dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego nie jest aktualnie możliwe. Powyższe uwagi dotyczą również decyzji organu II instancji.  
 Jak już wyżej wspomniano, skarżący wnosił o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na konkretny cel, zaś prawo do uzyskania tej pomocy ma z mocy samej ustawy, więc decyzja organu potwierdzająca ten fakt nie ma racji bytu. Organ przy wydawaniu decyzji winien odróżnić, że czym innym jest przyznanie pomocy osobie uprawnionej, a zupełnie czym innym jest wykonanie takiej decyzji. 
 Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając z mocy przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł o uwzględnieniu skargi. 
 O kosztach postępowania orzeczono z mocy przepisu art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.