Do Zarządu Głównego NSZZ Funkcjonariuszy i Pracowników Więziennictwa wpłynęło pismo Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z 6 października 2026 r. dotyczące świadczenia mieszkaniowego funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Pismo zostało sporządzone na podstawie wyjaśnień przekazanych Rzecznikowi przez Ministerstwo Sprawiedliwości w odpowiedzi na wystąpienie RPO z 10 lipca 2026 r.

To kolejny etap sprawy, która od wielu miesięcy pozostaje jednym z najważniejszych tematów podejmowanych przez NSZZFiPW.

Od problemów z wypłatami do akcji protestacyjnej

Geneza sporu o świadczenie mieszkaniowe sięga pierwszych miesięcy 2026 roku. Po wejściu w życie nowych przepisów zaczęły pojawiać się problemy z terminową wypłatą należnych funkcjonariuszom środków. Jednocześnie trwały prace i rozmowy dotyczące dalszych zmian w systemie świadczeń mieszkaniowych Służby Więziennej.

NSZZFiPW od początku wskazywał, że ewentualne zbliżenie zasad obowiązujących funkcjonariuszy Służby Więziennej do rozwiązań stosowanych w formacjach podległych MSWiA nie może polegać jedynie na przenoszeniu tych regulacji, które są dla naszych funkcjonariuszy mniej korzystne.

Związek konsekwentnie domagał się kompleksowego i równego traktowania wszystkich służb mundurowych.

Narastające opóźnienia w wypłatach, brak stabilnego systemu finansowania świadczenia oraz niepewność dotycząca dalszych rozwiązań doprowadziły do rozpoczęcia akcji protestacyjnej NSZZFiPW.

Jednym z jej najważniejszych elementów była manifestacja zorganizowana 17 czerwca 2026 r. przed Ministerstwem Finansów w Warszawie. Wzięło w niej udział około 1500 funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Główny przekaz protestujących był jednoznaczny: funkcjonariusze nie zgodzą się ani na ograniczenie należnych im świadczeń, ani na traktowanie Służby Więziennej gorzej niż innych formacji mundurowych.

Interwencja Rzecznika Praw Obywatelskich

Sprawa została również skierowana przez Zarząd Główny NSZZFiPW do Rzecznika Praw Obywatelskich.

10 lipca 2026 r. Biuro RPO wystąpiło do Ministerstwa Sprawiedliwości o wyjaśnienia. W swoim piśmie Rzecznik przywołał argumenty przedstawione przez NSZZFiPW, w tym dotyczące możliwości pogorszenia sytuacji finansowej ponad 16 tysięcy funkcjonariuszy oraz różnic pomiędzy zakresem uprawnień funkcjonariuszy Służby Więziennej a funkcjonariuszami formacji podległych MSWiA.

RPO zwrócił także uwagę na kwestie związane z prawami nabytymi i zasadą równego traktowania funkcjonariuszy służb mundurowych.

W piśmie wskazano ponadto, że ewentualne ograniczenie wysokości świadczenia mieszkaniowego zaledwie kilka miesięcy po wejściu nowych regulacji w życie mogłoby budzić wątpliwości z punktu widzenia wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Rzecznik zwrócił się do Ministerstwa Sprawiedliwości o przedstawienie aktualnego stanu prac, ich zakresu i celu oraz odniesienie się do zastrzeżeń zgłoszonych przez NSZZFiPW.

Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawia stan prac

W odpowiedzi z 18 września 2026 r. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało Rzecznika, że aktualnie nie są prowadzone prace nad zmianą rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 grudnia 2025 r. w sprawie świadczenia mieszkaniowego.

Resort potwierdził jednocześnie prowadzenie prac nad projektem ustawy dotyczącym uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy Służby Więziennej. Jego kierunkowym założeniem ma być maksymalne zbliżenie tych regulacji do zasad obowiązujących funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Informacja ta nie jest dla NSZZFiPW nowa. Związek od początku znał kierunek planowanych zmian i właśnie dlatego konsekwentnie domagał się, aby ewentualne zrównywanie systemów obejmowało cały katalog uprawnień, a nie tylko wybrane rozwiązania.

Z odpowiedzi MS wynika również, że 15 lipca Minister Sprawiedliwości wystąpił o wprowadzenie projektu do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. 11 sierpnia decyzję w tej sprawie odroczono, wskazując na konieczność uzgodnienia z Ministrem Finansów i Gospodarki źródła finansowania projektowanych rozwiązań. Rozmowy pomiędzy resortami mają być kontynuowane.

Ministerstwo wyjaśnia również opóźnienia w wypłatach

W odpowiedzi przekazanej Rzecznikowi Ministerstwo Sprawiedliwości odniosło się również do problemów z terminowością wypłat świadczenia mieszkaniowego.

Według resortu wynikały one ze sposobu finansowania świadczenia. Poza początkowymi miesiącami roku realizacja wypłat wymaga uruchamiania środków z rezerwy celowej budżetu państwa, a następnie ich rozdzielenia pomiędzy jednostki organizacyjne Służby Więziennej.

Ministerstwo poinformowało, że dzięki jednorazowemu uruchomieniu większej transzy środków obejmującej trzy miesiące wypłaty mają obecnie odbywać się w sposób niezakłócony.

Na podstawie przekazanych wyjaśnień Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że na obecnym etapie nie ma podstaw do podejmowania dalszych interwencji i zakończył postępowanie w tej sprawie.

Dla Związku temat pozostaje otwarty

Stanowisko NSZZFiPW pozostaje niezmienne.

Nie sprzeciwiamy się uporządkowaniu systemu świadczeń mieszkaniowych ani zbliżeniu go do zasad obowiązujących w innych formacjach. Oczekujemy jednak, że takie działania będą oznaczały rzeczywiste zrównanie praw funkcjonariuszy, a nie wybiórcze przenoszenie rozwiązań niekorzystnych dla Służby Więziennej.

Akcja protestacyjna, manifestacja przed Ministerstwem Finansów oraz interwencje podejmowane przez Zarząd Główny miały i nadal mają jeden cel: ochronę interesów funkcjonariuszy oraz zapewnienie im stabilnych i równych zasad.

Będziemy nadal monitorować prace nad projektem ustawy oraz ustalenia pomiędzy Ministerstwem Sprawiedliwości i resortem finansów.

Jeżeli państwo chce równego traktowania służb mundurowych, równość musi działać w obie strony.